beach_1

Ο τόπος μας

   Στο Μεγανήσι έζησαν άνθρωποι κατά την νεολιθική εποχή. Μάλιστα, το πρώτο όνομα του νησιού ήταν Τάφος, ο οποίος, όπως και ο αδερφός του Τηλεβόας ήταν γιοί της Ιπποθόης, από τον Ποσειδώνα, θυγατέρα του Λευκάδιου Λέλεγα. Κατ ‘άλλους, του Μήστορος , του γιού του Περσέα. Ολα τα νησιά ανατολικά και δυτικά της Λευκάδας και δυτικά της στερεάς Ελλάδας (Σκορπιός, Σπάρτη, Μεγανήσι, Κάλαμος, Καστός κ.α.) από το όνομα των δύο αδελφών, ονομάστηκαν Τάφιοι ή Τηλεβοίδες νήσοι και η θάλασσα ανάμεσα τους Τηλεβόις ή Τάφια. Οι Τάφοι μάλιστα, ήταν κυρίαρχοι και της Ακαρνανίας, προτού έρθουν οι Κεφαλλήνες . Ο Ομηρος αναφέρει ότι βασίλευε στους Τάφιους ο Αγχίλαος, συνετός άνθρωπος και καρδιακός φίλος του Οδυσσέα και μετά ο γιός του Μέντης , που με τη μορφή του παρουσιάστηκε η Αθηνά στον Τηλέμαχο και του έδωσε θάρρος. Στον Όμηρο, οι Ταφίοι μπορεί να αναφέρονται και ως πειρατές, πράγμα συνηθισμένο τότε, αλλά φαίνεται ότι ήταν εξαιρετικοί έμποροι, γιατί μόνο αυτοί εμπορεύονταν τον σίδηρο, καθώς επίσης, άξιοι και γενναίοι ναυτικοί και θαλασσοπόροι ανταγωνιζόμενοι με τους Φοίνικες.

Σχετικά, Λατίνοι συγγραφείς υποστήριζαν ότι η αρχαία νησος Καπρία (σημερινό Κάπρι της Ιταλίας) ήταν αποικία των Ταφίων. Στην εκστρατεία των αρχαίων στην Τροία, οι Τάφιοι έλαβαν μέρος με αρχηγό Μέγη και σαράντα πλοία. Όπως φαίνεται από το έργο του Ομήρου (Ιλιάδα , Β,652-630, κατάλογος πλοίων). Και του Ευριπίδη (Ιφιγένεια εν Αυλίδι, 283-2880).

        Γενικά, στην αρχαιότητα και στα ιστορικά χρόνια (τα Βυζαντινά χρόνια, την Φραγκοκρατία και τη Τουρκοκρατία), το Μεγανήσι ακολούθησε πάντα την ίδια ιστορική πορεία και μοίρα με τη Λευκάδα Έτσι τον έβδομο αιώνα π.Χ η Λευκάδα καταλήφθηκε από τους Κορίνθιους , οι οποίοι , μάλιστα, διάνοιξαν και τη διώρυγα (σημερινό κανάλι). Αργότερα, έλαβε μέρος στον Πελοποννησιακό πόλεμο (431-404 π.Χ) στο πλευρό των Κορινθίων: Tο 394 π.Χ. έγινε μέλος της συμμαχίας των Θηβών, Αθηνών και Κορίνθου, το 372 π.Χ. της Αθηναικής, κατά του Φιλίππου του Β’ και αργότερα καταλήφθηκε από τους Μακεδόνες. Από το 272-197 π.Χ. ήταν η πρωτεύουσα του “κοινού των Ακαρνάνων”. Τη χρονιά εκείνη {197 π.Χ.} κατακτείται από τους Ρωμαίους. Μετά την άλωση της πόλης από τους Φράγκους {1204}, παραχωρήθηκε στους Βενετούς, αλλά πρόλαβε το Δεσποτάτο της Ηπείρου και την προσάρτησε {1204-1294}. Στην συνέχεια γνώρισε την Φραγκοκρατία (1294-1479) με αυθέντες-κατακτητές κατά σειρά τον Ορσίνι (1294-1331) (επί των ημερών του οποίου χτίστηκε το φρούριο της Αγίας Μαύρας), τους Ανδεχάους, Βρυέννιο και Γρατιανό Τζώρτζεζη (1331-1362) (γνωστός ο τελευταίος από τον “Φωτεινό” του Βαλαωρίτη) και τέλος, τους Τρύκους(1362-1479).Κατόπιν, το Μεγανήσι όπως και όλη η Λευκάδα περιήλθε στους Τούρκους το 1479 και παρέμεινε στην κυριαρχία τους μεχρι το 1684, οπότε και καταλήφθηκε από τους Βενετούς, με αρχηγό το ναύαρχο Φραγκίσκο Μοροζίνη, οι οποίοι μετά από δύο χρόνια, το 1682, συνέταξαν κτηματολόγιο όλης της Λευκάδος και φυσικά και του Μεγανησίου. Το 1691 ο Γενικός Διοικητής Επτανήσου Βικέντιος Δοδραμίν με εντολή της Ενωτικής Συγκλήτου παραχώρησε τα δημόσια κτήματα του Μεγανησίου στον Κεφαλλονίτη συνταγματάρχη Αναστάσιο Μεταξά για να στηρίξει τον τίτλο του κόμμητος (conte) που του είχαν δώσει και γενικά την κυριαρχία του στο νησί.

        Από τις αρχές του 1700 άρχισαν να έρχονται κάτοικοι από την Ακαρνανία, που αρκετοί από αυτούς ήταν Ηπειρωτικής καταγωγής και έμεναν στην Ζάβιτσα (Αρχοντοχώρι). Αυτοί μαζί με άλλους από το Θιάκι, την Κεφαλονιά και μερικούς από την Λευκάδα, που κατοίκησαν μόνιμα, περίπου500 άτομα, ίδρυσαν δύο οικισμούς, το “Κάτω Μέρι” και το “Πάνω Μέρι” (Σπαρτοχώρι). Την ίδια περίπου εποχή πειρατές ήρθαν από τα νότια παράλια και κατέστρεψαν τον ναο του Άγιου Ηλία, όπως βεβαίωνε, δύο αιώνες νωρίτερα, γύρω στο 1500 π.Χ. κουρσάροι, πάλι, κατέστρεψαν το μοναστήρι του Άι-Γιάννη στη δυτική παραλία. Γενικά επί Τουρκοκρατίας, η Λευκάδα όπως, βέβαια και το Μεγανήσι, έγινε ορμητήριο πειρατών (λιμάνια και νησιά της περιοχής), με την ανοχή της Τουρκικής Διοίκησης και για αυτό την αποκάλεσαν “Κοιλάδα Των πειρατών”. …   (Από το βιβλίο του Κώστα Πάλμου)

… Το 1797 περιέρχονται στους Γάλλους, ένα χρόνο μετά, το 1798 στους Ρωσοτούρκους. Το 1800 ιδρύθηκε η Πολιτεία της Επτανήσου και διατηρήθηκε μέχρι το 1807. Ο λαός ζητούσε περισσότερα δικαιώματα. Μάλιστα, την 1/3/1802 ένοπλοι χωρικοί μαζί με τους κατοίκους της πόλεως Λευκάδος παρέδωσαν ψήφισμα στην Διοίκηση και εκ μέρους του Μεγανησίου υπέγραψαν οι Απόστολος  Αργύρης και Πάνος Δάγλας. Το Μεγανήσι, πάντα ήταν το καταφύγιο των Αρματολών και Κλεφτών και όλων των κυνηγημένων από τους Τούρκους. Μεταξύ των άλλων ήρθαν ο  Οδυσσέας Ανδρούτσος  και ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, ενώ τον Λεπενιώτη με διακόσιους ένοπλους που έμενε στο νησί τον έδιωξαν οι Γάλλοι.

Οι Αυτοκρατορικοί Γάλλοι έγιναν κύριοι του Μεγανησίου  από το 1807 έως το 1809. Το 1810 κυριεύεται από τους Άγγλους. Μάλιστα, στις  3/3/1810 ο Κολοκοτρώνης μαζί με τον  Λεπενιώτη και 200 άνδρες ήρθε από τον  Κάλαμο κι έδιωξε τους Γάλλους κατακτητές που παρέμεναν στο νησί. Στην Εθνικοαπελευθεροτική Επανάσταση του 1821, το Μεγανήσι συμμετείχε ενεργά, με μεγάλο ενθουσιασμό και μάλιστα ανέδειξε  έναν από τους ικανότερους οπλαρχηγούς της Επανάστασης, τον Δήμο Τσέλιο (Δημήτριο ή Δήμο Φερεντίνο) (Σπαρτοχώρι Μεγανησίου 1785-Αγρίνιο 1854). Είναι ο γνωστός  «Γέρο-Δήμος» του ομώνυμου κλέφτικου  δημοτικού τραγουδιού.

Τέλος, στις 21/5/1864, το Μεγανήσι, όπως κατ’ επέκταση η Λευκάδα και τα υπόλοιπα  Επτάνησα  ενώθηκε με την μητέρα  Ελλάδα αποτινάσσοντας τον Αγγλικό Ζυγό.

Ο  ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΔΗΜΟΤΣΕΛΙΟΣ

Ο Δημοτσέλιος ή Γερο-Δήμος ( Δήμος Φερεντίνος) ήταν Γέννημα και θρέμμα της Λευκάδας. Γεννήθηκε το 1785 στο Μεγανήσι και τον μεγάλωσαν στην Άγια Μαύρα. Δεκαεννέα ετών έφυγε από τη Λευκάδα, πήγε κλέφτης στη Στερεά και έσμιξε με την ομάδα του Κατσαντώνη. Ο Δήμος στην αρχή της επανάστασης του 1821 ήταν αρχηγός των Λευκαδίων μαχητών. Αναφέρω μόνο λίγα από τα κατορθώματά του. Ελευθέρωσε τη Βόνιτσα. Στη μάχη του Πέτα, ενώ οι περισσότεροι νικήθηκαν, αυτός πέταξε στο ποτάμι χιλιάδες Τούρκους. Στην Καλαβρούζα με 20 μαχητές κυνήγησε 600 Τούρκους. Στην Αράχωβα, γράφει ο Καραϊσκάκης, ήταν ο μεγαλύτερος ήρωας.

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου κράτησε το Λεσίνι απόρθητο. Όταν οι Βαυαροί του Όθωνα καταδυνάστευαν τους Ελληνες, εξ΄ονόματος των οπλαρχηγών της Δ.Στερεάς, κήρυξε επανάσταση και ζήτησε από τον Όθωνα να δώσει Σύνταγμα. Αυτό το τόλμημά του το πλήρωσε πολύ ακριβά. Αυτοεξορίστηκε στην ίδια τη γη του στη Λευκάδα για έξι χρόνια χωρίς την οικογένειά του, η γυναίκα του παραφρόνησε, τρία παιδιά του πέθαναν από την πείνα, λεηλάτησαν οι κυβερνητικοί το σπίτι του στο Αγρίνιο και τον διαγράψανε από αξιωματικό. Ανάγλυφη αυτή την επανάσταση την παρουσιάζει ο γιός του Κωνσταντίνος, με επιστολή του στην εφημερίδα ‘Ακρόπολι’ στις 14 Μαρτίου 1893.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΠΑΛΜΟ